هاشم شمس، هنرمند پیشکسوت تئاتر و سینما: وظیفه هنر، روایت صادقانه غیرت و جهاد است، نه سلبریتیسازیهای پوشالیِ دور از دغدغههای اصیل میهنی
در ادامه سلسله گفتوگوهای «هنرمند جانفدا، هنر جاودانه» به سراغ هاشم شمس، از هنرمندان باسابقه عرصههای نویسندگی، بازیگری و کارگردانی رفتیم.
وی با نگاهی نقادانه به جریانهای مدیریت فرهنگی و تاکید بر لزوم بازخوانی حماسههای تاریخ ایران، روایت خود را از نسبت میان هنر و میهندوستی چنین بیان میکند:
ورود من به دنیای هنر به حدود ۳۸ سال پیش در شهرستان فلاورجان بازمیگردد. رشد در خانوادهای که تئاتر بخشی از زیست روزمره آن بود، مرا خیلی زود وارد دنیای حرفهای نمایش و پس از آن تصویر کرد. در کنار این مسیر، نقاشی همواره دغدغه شخصی من بوده و هست.
زادگاه و خاک هر انسانی مقدس است و این قداست فراتر از جایگاه شغلی، به عشق انسان به «مام وطن» بازمیگردد.
ایران سرزمینی است که مردمانش ریشهای به عمق البرز و دماوند دارند، نه آنانی که همچون هرزهعلفهای بیریشه، با هر بادی جابهجا میشوند.
هنرمند به مثابه آیینه جامعه، باید واقعبین باشد؛ واقعیت امروز ایران، تمدن و فرهنگ غنی آن است که بهای جان دادن برای حفظ آن، ارزشی والاست.
اصلاً وظیفه هنر، متبلور کردن جهادها، سلحشوریها و روایت صادقانه غیرتمندیها برای مخاطب است؛ از دل تاریخ تا کوچکترین جانفشانیها که برای ایجاد همبستگی و امید انجام میشود. این رسالت، هم در آثار هنری و هم در منش و رفتار خودِ هنرمند باید متجلی شود. با مطالعه در تاریخ تمدن و ادبیات ایران، این روحیه مقاومت را در شخصیتهای بزرگی چون آرش کمانگیر، رستم، میرزا کوچکخان، نادرشاه، رئیسعلی دلواری و امیرکبیر به وضوح میبینم. اینان نمادهای بارز جانفدا کردن برای نرفتن زیر بار ظلم و جور بودهاند.
خوشبختانه امروز شاهد اتحاد و متبلور شدن غیرت ایرانی در اقشاری هستیم که پیشتر تصور میشد پیوندی با این دغدغهها ندارند؛ همه اکنون دوشادوش هم برای ایران ایستادهاند.
ما تازه دریافتهایم چه تعداد ایراندوست واقعی وجود داشتهاند که هیچگاه همصدا و یکدل دیده نمیشدند. تاریخ ما مملو از دلیرمردانی است که به بسیاری از آنان پرداخته نشده؛ لذا بازخوانی و بازسازی این حماسهها، از دل تاریخ تا دوران دفاع مقدس، میتواند نقطه امیدی برای جوانان و نوجوانان آینده این سرزمین باشد.
در پایان، گلهای صریح از بانیان هنر دارم. متأسفانه در سلبریتیپروریِ اشتباه، شاهد آن بودیم که افرادی پرورش یافتند که پای وطن و ایران نایستادند. در مقابل، هنرمندان اصیلی که همواره پای این خاک ماندهاند، سالها نادیده گرفته شدند و کارشان به رخوت و خانهنشینی کشید. این بیمهری، اصلاً در شأن انقلاب و هنرِ انقلاب نیست.
گفتوگو و تنظیم:
الهام فدایی
خبرنگار و سردبیر پایگاه خبری تحلیلی هنر اصفهان